اصول اجرائی قالب بندی دیوارها


توضیحات








































































































قالب‌بندی دیوارها:


 


قالب‌های دیوار از 5 بخش اصلی تشکیل شده‌اند:


 1- صفحه رویه یا جدار قالب (Sheeting)


2- پشت‌بندهای قائم که تکیه‌گاه جدار قالب را تشکیل می دهند. (Stud)


3- پشت‌بندهای افقی که علاوه بر ایجاد تکیه‌گاه برای پشت‌بندهای قائم، قالب‌ها را نیز همراستا می‌کنند. (Wale)


4- فاصله نگهدارها که در خصوص عملکرد آنها در فصول گذشته توضیح داده شده است. (Tie)


5- وادار (لایاخ) که جهت ثابت نگه داشتن قالب و جلوگیری از واژگونی به کار می رود. (Brace)


 


 صفحه رویه خط اول مواجهه با فشار بتن است و فشار را به پشت بند قائم منتقل می‌کند. پشت‌بند قائم بر پشت‌بندهای افقی متکی است و پشت‌بندهای افقی هم به کمک فاصله نگهدارها به هم بسته می‌شوند. در واقع فاصله نگهدارها عامل اصلی در حفظ پایداری قالب بوده و فشار دیوار دو طرف را در حالت تعادل نگه می‌دارند. می‌توان گفت فاصله نگهدارها تکیه‌گاه پشت‌بندهای افقی هستند و فشار بتن در نهایت از پشت‌بندهای افقی به آنها می‌رسد. حفظ تعادل قالب در مقابل نیروهای جانبی مثل ضربه و باد بر عهده وادارها است و آنها نقشی در تحمل فشار بتن ندارند.


همانطور که در فصول گذشته در خصوص فاصله نگهدارها توضیح داده شد عملکرد اصلی آنها نگه‌داری قالب در برابر فشار جانبی بتن است ولی امروزه آنها را طوری طراحی می‌کنند که فاصله مطلوب میان قالب‌ها را نیز حفظ کنند. این دو عملکرد را می‌توان به صورت مجزا نیز اعمال کرد یعنی استفاده از دو قطعه مجزا که یکی صرفاً به صورت یک‌ کش و با عملکرد کششی خود به عنوان تکیه‌گاه پشت‌بندهای افقی، فشار جانبی بتن را تحمل نماید و قطعه دیگر به صورت یک فاصله دهنده مانع از نزدیک شدن جدارهای دو طرف قالب به یکدیگر شود. معمولاً از قطعات چوب یا تسمه‌های فلزی به عنوان این فاصله دهنده‌ها استفاده می‌شود که لازم است به تناسب پر شدن قالب، از درون قالب خارج گردند و درون بتن سخت شده باقی نمانند. در شکل زیر اجزای مختلف قالب دیوار نمایش داده شده است:

قالب‌های دیوار,

شکل1- نمونه قالب‌بندی دیوار با اجزای مربوطه.


بدیهی است که شکل فوق به تناسب جنس آن که از چوب است، با قالب‌هایی از جنس‌های دیگر مثل قالب‌های فلزی تفاوت‌های جزئی خواهد داشت اما اجزای اصلی همه آنها یکی است.


 


 


اولین مرحله در ساخت قالب دیوار تعبیه یک تیر تکیه‌گاه (تیر پشتواره) روی شالوده به عنوان پایه پشت‌بندهای قائم است. مهمترین کارکرد این نوار آن است که راستای دیوار را تعیین می‌کند. پس از تعیین راستای دیوار به کمک تیر پشتواره پشت‌بندهای قائم برپا می‌شوند. فاصله‌بندی بین پشت‌بندهای قائم به کمک قطعات موقتی انجام می‌شود تا زمانی که جدار قالب در مکان خود نصب گردد. مرحله بعد اتصال جدار قالب به پشت‌بندهای قائم است. لبه تحتانی اولین قطعه جدار قالب بر روی پی قرار می‌گیرد و به دقت تراز می‌شود تا راستای قطعات بعدی مشخص گردد.


 


 


جدار قالب بقیه دیوار پس از همراستا کردن و نصب اولین واحد به قسمت داخلی پشت‌بندهای قائم متصل می‌شود. مشخص است که چنانچه مصالح مورد استفاده چوب باشد مصطلح‌ترین ابزار اتصال اجزای مختلف قالب‌بندی به هم میخ خواهد بود. اما اگر از قالب‌های پیش‌ساخته فلزی استفاده می‌شود این اتصالات به کمک بست‌های فلزی مخصوص که توسط سازنده قالب ساخته می‌شود صورت می‌گیرد. پشت‌بندهای افقی را می‌توان به محض نصب کردن پوشش قالب یا پس از ساخت سطح دیگر قالب‌بندی در محل خود نصب کرد. پشت‌بندهای افقی به بخش خارجی پشت‌بندهای قائم متصل و در مکان خود ثابت می‌شوند. اکنون زمان بستن فاصله نگهدارهاست. معمولاً در قالب‌بندی‌های پیش‌ساخته در جدار قالب سوراخ‌هایی جهت عبور فاصله نگهدارها تعبیه شده است اما درصورت عدم استفاده از این نوع قالب‌ها، لازم است پیمانکار جدار قالب را به کمک مته جهت عبور این فاصله نگهدارها سوراخ کند. وادارها را می‌توان پس از نصب پشت‌بندهای افقی اجرا کرد. آن‌ها را مابین پشت‌بندهای افقی و زمین (یا تکیه‌گاه دیگری) قرار می‌دهند. وادارها هم ممکن است برای کار در حالت فشار یا کار در حالت کشش طراحی شوند که در هر دو صورت باید بر حسب عملکرد به اتصال آنها به زمین و قالب توجه کرد.


شاقول کردن معمولاً آخرین عملیات ساخت و برپایی قالب دیوار است. پیش از آغاز شاقول کردن قالب تمامی بست‌ها و مهاربندی دائمی نصب می‌شوند تا پس از شاقول کردن قالب مجدادا جابجا نشود. به شکل زیر دقت کنید:

قالب‌های دیوار, پشت‌بندهای افقی 

 شکل 2-از سیم متصل به فاصله نگه‌دار تحتانی که از درون فاصله‌نگه‌دارهای فوقانی عبور می‌کند، برای بیرون کشیدن فاصله نگهدارها در زمان بالا آمدن بتن در قالب استفاده می‌شود. بدینوسیله از باقی ماندن فاصله نگه‌دارها در بتن جلوگیری می‌شود.


 معمولاً در ساخت قالب‌بندی دیوار عملیات آرماتوربندی بعد از بستن قالب طرف اول دیوار و پیش از طرف دوم انجام می‌شود ولی چنانچه فضای داخل قالب برای کار کردن یک نفر کافی باشد ترجیح می‌دهند که قالب دیوار را کاملاً بسازند سپس داخل آن را آرماتوربندی نمایند.



در بسیاری موارد قالب دیوار به ترتیبی که در بالا شرح داده شد و به صورت جزء به جزء ساخته نمی‌شود. چه بسا بتوان پشت‌بندهای قائم و جدار قالب را پیش از نصب در محل اجرای عملیات بتنی، به صورت صفحات بزرگتر مونتاژ کرد و این صفحات مونتاژ شده را به محل نصب، حمل و به کمک پشت‌بندهای افقی در کنار هم نصب نمود. چنانچه کل دیوار از نظر عرض و ارتفاع چندان بزرگ نباشد می‌توان قالب‌های هر طرف را به صورت مجزا ساخت و تنها در محل اجرای عملیات بتنی نصب و شاقول کرد. از منظر صنعتی قضیه شکل دیگری هم دارد. با افزایش تقاضا برای بتن‌ریزی‌های حجیم و ساخت دیوارهای بسیار بزرگ و همچنین پیشرفت در ساخت جرثقیل‌ها و دیگر روش‌های مکانیکی حمل و نقل قالب‌ها، امروزه استفاده از صفحات عظیم و قالب‌های گروهی پیش‌ساخته جهت دیوارهای بلند شکل متداولی پیدا کرده است. به شکل زیر دقت کنید:



,,قالب های گروهی,جرثقیل,قالب دیوارهای بلند,بتن ریزی های حجیم,قالب های پیش ساخته,حمل و نقل قالب ها, 


 شکل 3-صفحات فلزی قابدار مقاوم با بسته شدن به یکدیگر و افزودن اعضای فولادی تقویتی به صورت یک واحد m5/11×9/0 به کمک جرثقیل جابجا می‌شوند. به لوله مخصوص بلند کردن با چند نقطه تکیه‌گاهی توجه کنید.


همانطور که پیش‌تر توضیح داده شد روش ساخت و برپایی که شرح آن (به تناسب عملکرد هر یک از اجزای قالب‌بندی دیوار) داده شد، برای اجرای قالب‌بندی دیوارهای بتنی منحصر بفرد نیست. در شیوه‌ها و انواع مختلف قالب‌های دیوار اجزای اصلی که برشمردیم و اصول اجرا کمابیش یکسان است اما به تناسب پیشرفت صنعتی و کارکردهای مختلف این قالب‌ها اشکال متفاوتی به خود گرفته‌اند. در خصوص انواع مختلف قالب‌های دیوار می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:


 


 


 


قالب‌های سنتی


 


قالب‌های سنتی مصداق بارز شیوه‌ای هستند که جزئیات آن تشریح شد. جنس این قالب‌ها از چوب است. تخته‌های چندلایی به عنوان جدار و الوارها به عنوان پشت‌بندهای قائم و افقی عمل می‌کنند که معمولاً به کمک میخ به هم متصل می‌شوند. نکته مهم در قالب‌های سنتی آن است که هندسه آنها به طور خاص منطبق بر هندسه قطعه‌ای است که برای آن ساخته می‌شوند و بعد از قالب‌برداری یا باید تحت تعمیر قرار گیرند یا کلاً هندسه آن‌ها عوض شود. این قالب‌ها معمولاً در پای کار (درجا) ساخته می‌شوند سپس واداشته می‌شوند. شکل 4-15 که در آن اجزای مختلف قالب‌های دیوار را برشمردیم نمونه کامل یکی از این قالب‌های سنتی است.


 


 


 


قالب‌های پانلی


زمان زیادی که بابت ساخت و تعمیرات قالب‌های سنتی صرف می‌شد پیمانکاران را به فکر ساخت پانل‌های پیش‌ساخته انداخت که جفت و جور کردن آنها به یکدیگر ساده بوده و با اتصال قطعات مختلف آن‌ها به یکدیگر بتوان هندسه مورد نظر را حاصل نمود. اولین سری‌های قالب پانلی عبارت بودند از پانل‌هایی با رویه تخته چندلایی که با کلاف و پشت‌بندهای چوبی تقویت می‌شد. تصاویر زیر نمونه‌هایی از این نوع پانل‌ها و استفاده از آن‌ها را نشان می‌دهد:


قالب‌های پانلی ,قالب های پیش ساخته, 


 



شکل 4- پانل چندلایی با کلاف و پشت‌بند چوبی


 



قالب‌های دیوار,پانل چندلایی, پشت‌بندهای چوبی 


 



شکل 5- قالب دیوار با پانل‌های چندلایی با کلاف‌ها و پشت‌بندهای چوبی



 بعدها ساخت این پانل‌ها به صورت تولید کارخانه‌ای درآمد و بدین ترتیب استفاده از مصالح دیگر به جای چوب مثل فولاد و آلمینیوم مورد توجه قرار گرفت. امروزه این نوع قالب‌ها پرمصرف‌ترین انواع قالب‌های دیوارهای معمول به شمار می‌‌روند که در اکثر قریب به اتفاق موارد از فولاد جهت ساخت آنها استفاده می‌شود. به تصاویر زیر در خصوص شکل و استفاده از آن‌ها توجه کنید:


پشت‌بندهای افقی,قالب‌های پانلی 


 



شکل 6-مونتاژ قالب‌های پانلی



قالب کنج, قالب تکه, پانل هلی فلزی 


 


شکل 7- پانل‌های فلزی به عنوان قالب کنج و قالب تکه


قالب‌های پانلی,  


 



شکل 8- قالب پانلی مونتاژ شده



 


قالب‌های پانلی,


 



شکل 9- قالب پانلی مونتاژ شده



 


قالب‌های یکپارچه


در مواردی که قطعه‌ای با هندسه ثابت ولی با تکرار زیاد داشته باشیم بهتر است که برای آن قالب یکپارچه ساخته شود. در چنین حالتی علاوه بر افزایش سرعت قالب‌بندی و قالب‌برداری نمای بتن نیز با توجه به حذف درز بین قالب‌ها کاملاً یکدست خواهد گردید. شکل زیر نمونه مدرنی از قالب‌های یکپارچه را نشان می‌دهد. 


 


قالب‌های یکپارچه,


 



شکل 10- قالب دیوار یکپارچه مدرن



قالب‌های بالا رونده


در صورتی‌که ارتفاع دیوار بنا به هر علتی بلند باشد دیوار باید به صورت مرحله‌ای اجرا گردد. هر مرحله اجرای دیوار را یک لیفت Liftمی‌گویند. در روش‌های قدیمی‌تر برای اجرای مراحل مختل دیوار بر روی هم، لازم است تا دو طرف دیوار داربست‌بندی گردد. اما در شیوه مدرن با اجرای قالب‌های بالا رونده، قالب هر مرحله به مرحله قبلی متکی شده و قالب همانند یک صخره نورد به سمت بالا صعود می‌کند و مراحل فوقانی دیوار را بدون نیاز به داربست اجرا می‌کند. در شکل زیر اجرای قالب بالارونده نشان داده شده است: 


 قالب‌های دیوار, قالب‌های بالا رونده,


شکل 11-قالب بالارونده


 در مرحله اول وضعیت قالب در لیفت اول نمایش داده شده است. در این مرحله در حدود 50 تا 70 سانتیمتری از بالا، سوراخی در دیوار کار گذاشته می‌شود. در مرحله دوم قالب توسط جرثقیل بلند شده و پای آن در سوراخ مذکور با پیچ محکم می‌گردد و قالب توسط جک‌های مخصوصی در وضعیت شاقول تثبیت می‌گردد. سوراخ‌های لیفت اول در لیفت دوم نیز ایجاد می‌گردد تا در اجرای لیفت سوم مورد استفاده قرار گیرند. سکوی زیر این قالب هم به عنوان تکیه‌گاه قالب است و هم به عنوان سکویی برای پرسنل قالب‌بند مورد استفاده قرار می‌گیرد.


 


 


قالب‌های لغزنده


 


روش دیگر برای اجرای دیوارهای بلند استفاده از «قالب لغزنده» است که به طور مفصل‌تر در فصل آینده مورد بررسی قرار خواهد گرفت.


 

در پایان باز هم به این نکته اشاره می‌شود که 5 جزئی که به عنوان اجزای اصلی قالب‌های دیوار در ابتدای این بخش بر شمرده شد در انواع مختلف قالب‌ها لزوماً به اشکال مشابه به کار نمی‌روند و به علاوه در ساخت انواع مختلف قالب‌ها ممکن است المان‌های دیگری نیز به آنها اضافه شوند مانند جک‌ها، انواع بست‌ها مثل بست گوشه‌های قائم و غیره.

 پشت‌بندهای افقی



شکل12-دو نوع مختلف از وسایل اتصال گوشه. یراق‌آلات در میان پشت‌بندهای افقی دو عضوی قرار می‌گیرند و بدین ترتیب ضرورتی به برش اعضا یا سوراخکاری نیست.



 همچنین در مواردی ممکن است یکی از دو جزء از آنها به تناسب نوع کار حذف شوند. مثلاً ممکن است در برخی دیوارهای کوتاه به پشت‌بند افقی نیاز نباشد، یا در مواردی که اجازه استفاده از فاصله نگهدارها داده نمی‌شود (مثل سازه‌های ذخیره آب که در این مورد برای مقابله با فشار جانبی بتن از مهاربندی خارجی استفاده می‌گردد). به شکل زیر دقت کنید: 


پشت‌بندهای قائم, مهار, قالب‌های دیوار,  


شکل 13- قالب‌های یکدیوار کوتاه. بست‌ها از میان پشت‌بندهای قائم عبور می‌کنند و مهارها نیز به پشت‌بندهای قائم متصل می‌شوند. برای این سیستم، به پشت‌بندهای افقی نیازی نیست.


 


 مهار بندی لوله,قالب های دیوار شیبدار منحنی,بست های داخلی


سیستم پیچیده مهاربندی لوله فلزی جهت حمایت از قالب‌های دیوار شیبدار منحنی شکل در مکانی که استفاده از بست‌های داخلی مجاز نیست. 


  جهت کسب اطلاعات بیشتر و دریافت نقشه و جزئیات اجرائی در خصوص  قالب بندی دیوار با واحد فنی شرکت تسکو تماس حاصل نمائید .


تلفن : 22220999              همراه : 09124050650


 


 


 


 



 


 

قالب‌های ديوار, پشت‌بندهاي قائم, پشت‌بندهاي افقي,پشت‌بند ,نیروهای جانبی, تير تکيه‌گاه, شالوده مهاربندي, آرماتوربندي, بتن‌ريزي‌, قالب‌هاي سنتي, قالب‌هاي پانلي, پانل چندلايي, کلاف, مونتاژ قالب‌, قالب های گروهی,جرثقیل,قالب دیوارهای بلند,بتن ریزی های حجیم,قال

ارسال شده در تاریخ : 1392/11/27
بازدید : 18414